Een eetpatroon of een voedingspatroon is alles wat je eet en drinkt op een dag. Er zijn verschillende eetpatronen. Sommige eetpatronen passen bij diabetes. Welk eetpatroon past, verschilt per persoon. Dit hangt af van je voorkeuren, behandeling en gezondheid.
In het kort
Er zijn algemene adviezen voor gezond eten. Deze adviezen gelden ook voor mensen met diabetes en verkleinen de kans op diabetes type 2. Daarnaast zijn er speciale voedingsadviezen voor mensen met diabetes, bijvoorbeeld over koolhydraten en je bloedglucose. Langzame koolhydraten helpen om je bloedglucose beter in balans te houden.
Sommige eetpatronen helpen om je bloedglucose beter in balans te houden. Bijvoorbeeld doordat je meer langzame koolhydraten eet of afvalt. Andere eetpatronen zijn gezond voor mensen zonder diabetes. Waarschijnlijk zijn ze dat ook voor mensen met diabetes. Er is meer onderzoek nodig om dat zeker te weten.
De Schijf van Vijf is een advies van het Voedingscentrum voor gezond eten. Je eet veel groente, fruit en volkorenproducten. Eten volgens de Schijf van Vijf verkleint de kans op diabetes type 2 en hart- en vaatziekten. De Schijf van Vijf past ook bij veel mensen met diabetes. Maar wat het precies doet bij diabetes, is nog niet goed bekend.
Bij deze eetpatronen eet je minder koolhydraten. Je eet bijvoorbeeld minder brood, frisdrank, koek en snoep. Er is nog geen goed bewijs dat minder koolhydraten eten beter werkt bij diabetes dan andere gezonde eetpatronen. Sommige onderzoeken laten wel verbeteringen in de bloedglucosewaarden zien. Bijvoorbeeld doordat mensen afvallen door minder koolhydraten te eten.
Er zijn verschillende manieren om minder koolhydraten te eten. Twee bekende eetpatronen zijn:
Je eet ongeveer 50 tot 130 gram koolhydraten per dag. Dit heet ook wel een koolhydraatarm dieet. Lees meer over het koolhydraatarme dieet.
Je eet ongeveer 20 tot 50 gram koolhydraten per dag. Je lichaam gebruikt dan vooral vet als energiebron. Het is een streng dieet dat je meestal niet lang volgt. Ook is de kans groot dat je te weinig vezels, vitamines en mineralen binnenkrijgt. Lees meer over het ketogene dieet.
Let op: wil je een van deze eetpatronen volgen? Overleg dan met een arts of diëtist. Soms moet je arts je medicatie aanpassen.
Je kunt ook minder koolhydraten eten zonder een speciaal eetpatroon te volgen. Eet bijvoorbeeld minder frisdrank, snoep en koek. Kies vooral voor langzame koolhydraten, zoals volkorenproducten, peulvruchten, groente en fruit.
Bij een mediterraan eetpatroon eet je veel groente, fruit, volkorenproducten, peulvruchten, noten en vis. Je gebruikt vooral olijfolie en eet minder rood vlees en bewerkte producten. Dit eetpatroon verkleint het risico op hart- en vaatziekten. Bij het traditionele mediterrane eetpatroon hoort rode wijn, maar drink liever geen alcohol. Alcohol is niet gezond en heeft ook invloed op je bloedglucose.
Het DASH-dieet bevat veel groente, fruit, volkorenproducten, noten en magere zuivel. Je eet weinig zout, suiker en verzadigd vet. Bij sommige mensen verlaagt het DASH-dieet de bloeddruk en helpt het bij afvallen. Het verkleint ook de kans op diabetes type 2.
Bij een vegetarisch eetpatroon eet je geen vlees en vis, maar wel eieren en zuivel. Vervang vlees en vis door gezonde producten, zoals ei, tofu en linzen. Je eet vaak veel vezels en weinig verzadigd vet. Dat is goed voor je bloedglucose en je hart en bloedvaten. Vegetarisch eten helpt sommige mensen ook om af te vallen.
Bij een veganistisch eetpatroon eet je helemaal geen dierlijke producten, dus ook geen eieren en zuivel. Je kiest bijvoorbeeld voor peulvruchten, noten en plantaardige zuivel. Gezond veganistisch eten bevat veel vezels en weinig verzadigd vet. Je moet wel extra opletten dat je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt, zoals eiwitten, ijzer en vitamine B12. Een diëtist helpt je om voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen.
Er zijn nog veel andere eetpatronen. Van sommige weten we niet goed wat ze doen voor je gezondheid. Ook passen ze niet altijd bij de adviezen voor gezond eten. Wil je een van deze eetpatronen volgen? Overleg dan eerst met een arts of een diëtist.
Het Pioppi-eetpatroon lijkt op het mediterrane eetpatroon, maar is strenger. Je eet veel groente, noten, vis en olijfolie en weinig brood, pasta en aardappelen. Je gebruikt ook roomboter en kokosolie en eet veel rood vlees. Daardoor krijg je meer verzadigd vet binnen. Dit is niet goed voor je hart en bloedvaten.
Bij het paleo-dieet eet je groente, fruit, vlees, vis, noten en zaden. Je eet geen granen, peulvruchten en zuivel. Daardoor krijg je vaak te weinig vezels, calcium en jodium binnen. Ook krijg je vaak meer verzadigd vet binnen. Veel verzadigd vet eten vergroot de kans op hart- en vaatziekten.
Intermittent fasting gaat niet over wat je eet, maar wanneer je eet. Je wisselt periodes van eten en vasten af. We weten nog niet goed wat intermittent fasting doet bij diabetes type 1 en type 2. Vasten heeft invloed op je bloedglucose en soms ook op je medicatie.
Wil je anders gaan eten of een bepaald eetpatroon volgen? Een diëtist helpt je om gezond te eten op een manier die past bij jou en je diabetes. De diëtist kijkt ook naar je behandeling en of je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt.
Heb je een voedselallergie of -intolerantie? Dan reageert je lichaam niet goed op bepaalde voedingsmiddelen. Een diëtist helpt je om gezond te eten en genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. Heb je bijvoorbeeld coeliakie? Dan kan je geen gluten eten.
Wat kan ik nou beter wel of niet eten? En waarom gaat mijn bloedsuiker de ene keer snel omhoog, en de andere keer niet? Wat is handig om te drinken... In de serie e-mails over voeding vind je uitleg, tips en recepten.
Meld je gratis aan voor de serie mails over voedingarticle.cooperation
article.experts
article.updated 1 september 2026