Leefstijl en voeding

Gluten, coeliakie en diabetes

Gluten zitten in graansoorten zoals tarwe, rogge en gerst. Heb je coeliakie? Dan moet je glutenvrij eten. Coeliakie komt vaker voor bij mensen met diabetes type 1. Heb je geen coeliakie of glutensensitiviteit? Dan is glutenvrij eten meestal niet nodig.

In het kort 

  • Gluten zijn eiwitten die in sommige graansoorten zitten.
  • Bij coeliakie beschadigen gluten de dunne darm. Je moet dan glutenvrij eten.
  • Coeliakie komt vaker voor bij mensen met diabetes type 1.
  • Je kunt ook klachten krijgen na het eten van gluten zonder dat je coeliakie hebt. Dit heet glutensensitiviteit.
  • Heb je geen coeliakie of glutensensitiviteit? Dan is glutenvrij eten meestal niet nodig.
  • Eet je glutenvrij? Let er dan op dat je genoeg vezels, vitamines en mineralen binnenkrijgt.

Wat zijn gluten en waar zit het in? 

Gluten zijn eiwitten die in verschillende graansoorten zitten, zoals tarwe, rogge, gerst, spelt en khorasantarwe (kamut). Deze graansoorten zitten bijvoorbeeld in:

  • brood
  • pasta
  • pizza
  • bulgur
  • couscous

Gluten kunnen ook zitten in producten waarin je ze misschien niet verwacht. Tarwe wordt bijvoorbeeld gebruikt als bindmiddel in sommige soepen, drop en vleesbeleg.

Intolerantie voor gluten (=coeliakie)

Coeliakie is een auto-immuunziekte. Bij coeliakie beschadigen gluten het slijmvlies van de dunne darm. Hierdoor neemt je lichaam voedingsstoffen minder goed op. Je kunt bijvoorbeeld last krijgen van buikpijn, diarree, vermoeidheid en gewichtsverlies. Sommige mensen hebben weinig of geen klachten. Coeliakie komt vaker voor bij mensen met diabetes type 1. > Bekijk meer over diabetes type 1 en coeliakie

Klachten zonder coeliakie

Je kunt klachten krijgen na het eten van gluten zonder dat je coeliakie hebt. Dit heet glutensensitiviteit. Je dunne darm raakt hierbij niet beschadigd zoals bij coeliakie. Heb je klachten na het eten van gluten? Ga dan niet zomaar glutenvrij eten, maar bespreek je klachten eerst met je huisarts.

Gluten en diabetes type 2

Gluten zelf maken de kans op diabetes type 2 niet kleiner. Wel hebben mensen die veel volkoren graanproducten eten minder kans op diabetes type 2. Volkoren graanproducten, zoals volkorenbrood en volkoren pasta, bevatten veel vezels. Vezels zorgen ervoor dat koolhydraten uit je eten langzamer worden opgenomen> Bekijk meer over vezels.

Wanneer moet glutenvrij eten?

Heb je coeliakie? Dan moet je glutenvrij eten. Heb je geen coeliakie of glutensensitiviteit? Dan is glutenvrij eten meestal niet nodig.

Eet je glutenvrij? Let er dan op dat je genoeg voedingsstoffen binnenkrijgt, zoals vezels en vitamine B1. Een diëtist helpt je om gezond en volwaardig glutenvrij te eten.

Facebook FacebookWhatsApp Whatsapp

Artikel met medewerking van:

  • Sam Gabriël - Diëtist en leefstijlcoach
    Foto van Sam  Gabriël
  • Nederlandse Vereniging van Diëtisten
    Foto van Nederlandse Vereniging van Diëtisten

Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op diabetes.nl. Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.

Laatst bijgewerkt op: 28 september 2026