Meer weten?
Het Diabetes Fonds heeft een folder met adviezen over: koolhydraten en suiker, zoetstoffen, vetten, eiwitten en zout.
Ik wil deze digitale folder van Diabetes FondsZoetstoffen
Zoetstoffen laten je bloedsuiker niet of bijna niet stijgen. Maar zijn ze een goede vervanger van suiker en wat doen zoetstoffen voor je als je diabetes hebt?
In het kort
- Zoetstoffen geven een zoete smaak, maar er zitten vaak geen of weinig calorieën in.
- Ze laten je bloedsuiker niet of bijna niet stijgen, want er zitten geen of weinig koolhydraten in.
- Er zijn 2 soorten zoetstoffen: intensieve en extensieve zoetstoffen.
- Intensieve zoetstoffen zijn veel zoeter dan suiker. Je mag elke dag een maximale hoeveelheid hebben.
- Extensieve zoetstoffen zijn net zo zoet als gewone suiker. Ze zitten vaak in suikervrije producten waarop staat: ‘geschikt voor mensen met diabetes’.
Zoetstoffen zijn populair
Zoetstoffen zijn een populaire vervanger van suiker. Ze geven een zoete smaak, maar er zitten geen of weinig calorieën in. Ze laten je bloedsuiker ook niet stijgen, want er zitten geen of weinig koolhydraten in. Is het veilig om zoetstoffen te gebruiken als je diabetes hebt?
Onderzoeken naar zoetstoffen
De afgelopen jaren waren er verschillende onderzoeken over zoetstoffen en diabetes. Sommige onderzoeken zeiden dat mensen te zwaar worden doordat ze zoetstoffen gebruiken. Ze hebben dan meer kans op diabetes type 2. Maar andere onderzoeken zeiden dat je wél afvalt door zoetstoffen te gebruiken in plaats van suiker, zoals light frisdranken.
Zoetstoffen zijn veilig
Ook het laatste grote onderzoek zegt dat je niet zwaarder wordt van zoetstoffen. Zoetstoffen kunnen zelfs helpen om gewicht te verliezen. Ze zijn veilig om te gebruiken, maar elke zoetstof heeft wel een maximale hoeveelheid voor 1 dag. Je moet dus op 1 dag niet meer binnenkrijgen dan deze maximale hoeveelheid.
Intensieve zoetstoffen
Er zijn 2 soorten zoetstoffen, intensieve en extensieve. Intensieve zoetstoffen zijn zoetstoffen die 35 tot wel 8000 x zo zoet zijn als suiker. Je hebt hier dus maar heel weinig van nodig. Deze zoetstoffen hebben geen invloed op je bloedsuiker. Ze zitten in zoetjes, vloeistof of poeder. En vaak in light frisdrank, zuivelproducten en suikervrije kauwgom. Voorbeelden van intensieve zoetstoffen: aspartaam, cyclamaat en stevia.
Kenmerken van intensieve zoetstoffen
- (bijna) geen calorieën
- geen invloed op de bloedsuiker
- goed te gebruiken bij diabetes, ook als je wil afvallen
Extensieve zoetstoffen
Extensieve zoetstoffen heten ook polyolen. Voorbeelden zijn sorbitol, xylitol, maltitol en erytritol. Ze smaken minder zoet of ongeveer even zoet als suiker. De meeste bevatten minder calorieën dan suiker. Ze laten je bloedsuiker meestal minder stijgen dan suiker. Het effect verschilt per zoetstof.
Polyolen en koolhydraten tellen
Op de verpakking tellen polyolen mee bij de hoeveelheid koolhydraten. Soms staat er apart ‘waarvan polyolen’. Je lichaam neemt deze stoffen niet of maar voor een deel op. Daardoor hebben ze een andere invloed op je bloedsuiker dan suiker.
Tel je koolhydraten om te bepalen hoeveel insuline je nodig hebt? Trek dan niet zomaar alle polyolen af. Bespreek met je diëtist of diabetesverpleegkundige hoe je ze meetelt.
Kenmerken van extensieve zoetstoffen
- De meeste bevatten minder calorieën dan suiker. Erytritol bevat geen calorieën.
- Ze hebben meestal minder invloed op je bloedsuiker dan suiker.
- Grote hoeveelheden kunnen buikpijn, een opgeblazen gevoel of diarree veroorzaken.
Is stevia gezonder?
De plant stevia staat bekend als ‘natuurlijke’ zoetstof. Maar de stof stevia wordt in de fabriek gemaakt, net als andere zoetstoffen. Stevia kan uit een plant komen. De zoetstof wordt daarna in een fabriek bewerkt. Er zijn ook soorten stevia die helemaal in een fabriek worden gemaakt. Stevia is net als de andere zoetstoffen veilig in gebruik tot de maximale hoeveelheid. Bekijk de lijst hierboven.
Zijn zoetstoffen gezonder dan suiker?
Dat hangt af van het product en hoeveel je ervan gebruikt. Producten met zoetstoffen zijn meestal niet een gezonde keuze. Neem je er veel van en eet of drink je daardoor minder gezonde producten, zoals fruit, groente of volkorenproducten? Dan mis je snel belangrijke voedingsstoffen.
Zoetstoffen helpen soms om minder suiker te gebruiken
Kies daarom vooral voor gezonde producten, zoals groente, fruit, volkorenproducten en ongezoete dranken. Een product met zoetstoffen kan soms wel helpen om minder suiker en calorieën binnen te krijgen. Let er wel op dat een product met zoetstoffen niet altijd alleen zoetstoffen bevat. Soms zit er ook suiker in.
Zijn lightproducten een betere keuze?
Dit hangt af van het product en hoeveel je ervan gebruikt. Een product met zoetstoffen bevat niet altijd alleen zoetstoffen. Soms zit er ook suiker in. Je bloedglucose stijgt minder snel na het drinken van light frisdrank dan na frisdrank met suiker. Ook krijg je minder suiker en calorieën binnen. Dat kan een voordeel zijn. Toch is het beter om light frisdrank niet te vaak te drinken. Ook light frisdrank is minder goed voor je gebit. De zuren in frisdrank kunnen namelijk je tandglazuur aantasten. Probeer daarom vooral te wennen aan minder zoete smaken en kies meestal voor water, thee of koffie zonder suiker.
Zijn zoetstoffen veilig?
Ze zijn veilig. Maar er wordt nog veel onderzoek gedaan naar hoe ze werken in ons lichaam. Soms krijgen mensen klachten als ze veel zoetstoffen gebruiken of er gevoelig voor zijn. Bijvoorbeeld een opgeblazen gevoel, winderigheid of diarree. Dit geldt vooral voor polyolen. Deze zoetstoffen zitten onder andere in suikervrije kauwgom, koolhydraatarme repen, suikervrije chocolade en keelpastilles.’
Kom ik aan van zoetstoffen?
Volgens grote onderzoeken wordt dat je niet zwaarder van zoetstoffen. Zoetstoffen kunnen zelfs helpen om gewicht te verliezen, als je daardoor minder calorieën binnenkrijgt.
Hoeveel zoetstof mag je per dag?
Elke zoetstof heeft wel een maximale hoeveelheid voor 1 dag. Je moet dus op 1 dag niet meer binnenkrijgen dan deze maximale hoeveelheid. Dit zijn grote hoeveelheden. Je moet hiervoor veel producten met zoetstoffen gebruiken. Zo moet je bijvoorbeeld meerdere glazen frisdrank met zoetstoffen drinken om boven de maximale hoeveelheid uit te komen. Probeer ze niet te vaak te gebruiken. Als je gezond en gevarieerd eet, krijg je deze hoeveelheid niet binnen.
Minder suiker: hoe doe ik dat?
In veel eten en drinken zit suiker. Maar te veel suiker is niet goed voor je gezondheid. Wil je minder suiker binnenkrijgen? Op de website van het Diabetes Fonds staat veel informatie, inspiratie en tips!
Ga naar de Minder suiker-tips van het Diabetes FondsAlles wat je moet weten over voeding in 6 mailtjes
Wat kan ik nou beter wel of niet eten? En waarom gaat mijn bloedsuiker de ene keer snel omhoog, en de andere keer niet? Wat is handig om te drinken... In de serie e-mails over voeding vind je uitleg, tips en recepten.
Meld je gratis aan voor de serie mails over voedingArtikel met medewerking van:
Experts dragen bij aan betrouwbare informatie op diabetes.nl. Lees meer over hoe we als redactie keuzes maken.
Laatst bijgewerkt op: 8 oktober 2026