Diabetes type 1 en de maag en darmen

Problemen met de maag en darmen bij diabetes type 1 

Veel mensen met diabetes type 1 hebben last van hun maag en darmen. Vaak komt dit door neuropathie. Hierbij ontstaat schade aan de zenuwen door diabetes. Zorgt neuropathie voor klachten van de maag en darmen? Dan heet dit: gastroparese of diabetische gastroparese. Vooral mensen met diabetes type 1 die een langere periode hoge bloedglucosewaarden hebben, hebben kans op gastroparese.

Wat is diabetische gastroparese? 

Diabetische gastroparese is een stoornis in de maag en darmen door schade aan de zenuwen. Hierdoor werken de maag en darmen niet zoals het hoort. Wat je eet en drinkt, blijft te lang in de maag. Normaal gaat het grootste deel van wat je eet en drinkt binnen 4 uur door je maag. Als dit langer duurt, heet dit: een verstoorde maaglediging. Ook je darmen reageren hierop. Dit kan verschillende klachten geven.

Klachten van diabetische gastroparese 

Niet iedereen met gastroparese heeft klachten. De klachten kunnen veel verschillen per persoon. En verschillende producten kunnen verschillende klachten geven. Deze klachten kunnen een teken zijn van gastroparese:

• snel vol zitten of een opgeblazen gevoel 
• geen zin in eten 
• misselijk zijn 
• buikpijn 
• winderig zijn (= veel scheten laten) 
• overgeven 
• diarree 
• verstopping van de darmen

Invloed van problemen met de maag en darmen 

Problemen met de maag en darmen kunnen veel invloed hebben op je dagelijks leven. Eten en drinken kan minder prettig worden. En door diarree of winderigheid kan het vervelend zijn om van huis te gaan. Maag- en darmproblemen kunnen het ook moeilijker maken om de bloedglucose in evenwicht te houden.

Invloed op bloedglucose

Doet je maag langer over het verwerken van voedsel? Dan kan je bloedglucose te snel dalen. De insuline voor je maaltijd werkt al, maar je lichaam heeft je voeding nog niet omgezet in glucose. Eet of drink je iets bij zo'n lage bloedglucose? Dan kan je bloedglucose daarna juist hard stijgen.

Coeliakie en problemen met de maag en darmen 

Klachten van de maag en darmen kunnen ook een andere oorzaak hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld het gevolg zijn van coeliakie. Mensen met coeliakie kunnen niet tegen gluten. Dit zorgt voor een ontsteking je je darmen. Dit kan klachten geven. Zoals buikpijn, diarree en overgeven. Bij diabetes type 1 heb je meer kans op coeliakie. > Lees meer over coeliakie en diabetes type 1.

Problemen met de maag en darmen als bijwerking 

Sommige medicijnen bij diabetes kunnen ook klachten van de maag en darmen geven als bijwerking. Bijvoorbeeld misselijk zijn, buikpijn of overgeven bij metformine. En misselijk zijn of last hebben van je maag bij GLP1-agonisten, zoals semaglutide. Gebruik je medicijnen en heb je problemen met je maag en darmen? Bespreek dit dan altijd met je zorgverlener.

Maag- en darmproblemen bij diabetes type 3c 

Problemen met de maag en darmen zijn ook een kenmerk van diabetes type 3c. Hierbij is de alvleesklier beschadigd of verwijderd. Dit kan klachten geven zoals buikpijn, diarree of olieachtige poep en afvallen zonder dat hier een reden voor is. Diabetes type 3c ontstaat door een ontstoken alvleesklier, alvleesklierkanker of een operatie.  > Lees meer over hoe je diabetes type 3c herkent.

Oplossingen voor problemen met de maag en darmen 

Er zijn verschillende dingen die klachten van de maag en darmen kunnen verminderen. Soms helpt bijvoorbeeld een dieet met minder vezels. Voedsel met veel vezels blijft langer in de maag. Je maag en darmen moeten hier harder voor werken. Dit werkt niet voor iedereen. Overleg altijd met een diëtist voor je je eetpatroon verandert.

Er zijn ook medicijnen of speciale behandelingen tegen problemen met de maag en darmen. Overleg bij klachten altijd met je zorgverlener. Deze weet welke oplossing past bij jouw situatie.

Wat kun je zelf doen om je maag en darmen gezond te houden? 

Het belangrijkste is om je bloedglucose bij diabetes type 1 zoveel mogelijk in evenwicht te houden. Hiermee verklein je de kans op neuropathie en diabetische gastroparese. Daarnaast kunnen deze tips helpen om je maag en darmen zo gezond mogelijk te houden:

• Zorg voor een afwisselend voedingspatroon. Dit betekent dat je veel verschillende, gezonde dingen eet. > Lees meer over gezond eten met de voedingsrichtlijn 
• Eet je maaltijden verspreid over de dag. Zo geef je je maag en darmen tijd om het eten te verwerken. 
• Neem de tijd om te eten. Voorkom dat je te grote happen eet of gaat schrokken. Kauw voldoende op je eten voor je het doorslikt. 
• Drink 1,5 tot 2 liter water per dag. Je maag en darmen hebben vocht nodig om voedsel goed te verwerken. 
• Zorg dat je iedere dag beweegt. Je darmen werken beter als je lichaam in beweging is geweest. > Bekijk ook deze tips om meer te bewegen

Onderzoek naar de maag en darmen 

Wetenschappers doen ook onderzoek naar de maag en darmen bij diabetes. Bijvoorbeeld naar de invloed van voeding met extra vezels bij diabetes type 1.