Veel mensen met diabetes type 1 hebben ook problemen met hun hart en bloedvaten. Welke klachten zijn dit, en wat gebeurt er in het lichaam?
In het kort
Hart- en vaatziekten komen vaak voor bij mensen met diabetes type 1.
Veel aandoeningen bij diabetes hebben te maken met bloedvaten.
Bloedvaten kunnen smaller worden, waardoor er minder makkelijk bloed doorheen gaat.
De behandeling is meestal met medicijnen. Soms is een operatie nodig.
Bij problemen met je hart en vaten krijg je ook adviezen over voeding en gezond leven.
Het cholesterol en de bloeddruk worden gemeten om te kijken of je een hoger risico op complicaties hebt.
Oorzaken van problemen met hart en vaten
Het hart is een spier die werkt als een pomp. Hierdoor stroomt bloed door het lichaam. Alle cellen halen zuurstof en voeding uit het bloed. Ook zenuwen hebben bloed nodig. Je hart en bloedvaten zijn dus belangrijk voor het hele lichaam. Problemen met hart en bloedvaten komen vaak voor bij diabetes type 1. Waarom kan diabetes type 1 zorgen voor problemen? Dit heeft vaak te maken met:
jarenlang vaak een te hoge bloedglucose
hoog cholesterol in het bloed, dit is een vet in je bloed
hoge bloeddruk
schade aan zenuwen die belangrijk zijn voor hart en bloeddruk
Aderverkalking bij diabetes
Bloedvaten kunnen stijver worden bij diabetes type 1. Ze worden van binnen minder glad. Hierdoor plakken vetten in het bloed sneller vast aan de wand. Dit heet ook wel aderverkalking. De medische naam is atherosclerose. Door vastgeplakt vet kan een bloedvat verstopt raken. Het bloed kan er niet meer goed doorheen. Bij ongeveer de helft van alle mensen met diabetes ontstaat op termijn aderverkalking aan het hart of andere bloedvaten
Webinar: slagaderverkalking bij chronische ziekten
Prof. dr. Niels Riksen, specialist vasculaire geneeskunde, en dr. Marije Baas, internist-nefroloog, leggen uit wat slagaderverkalking is. Waarom komt dit vaker voor bij mensen met nierproblemen, hart- en vaataandoeningen en/of diabetes? Wat zijn de gevolgen van slagaderverkalking voor mensen met deze chronische aandoeningen? Welke behandelingen bestaan er en wat kun je zelf preventief doen om het proces te vertragen?
Mensen met diabetes krijgen ook eerder trombose. Dit heeft te maken met hoe snel je bloed stolt, dus hard wordt. Bij trombose zit er een klein stukje hard geworden bloed vast in een ader. Als dit stukje loslaat, kan het bijvoorbeeld naar je longen gaan. Dit heet een longembolie.
Hartklachten bij diabetes
Bij hartklachten heeft je hart meer moeite om het bloed door je lichaam te pompen. Je merkt dit bijvoorbeeld aan pijn in je benen bij het lopen. Dit heet ook wel etalagebenen. Je kunt ook pijn op de borst hebben. Deze problemen komen voor:
Beroerte. Hierbij stroomt er te weinig bloed naar de hersenen. Een deel van de hersenen krijgt geen zuurstof.
Hartaanval. Een deel van het hart krijgt geen bloed en zuurstof. Het hart kan helemaal stilstaan.
Hartfalen. Je hart werkt minder goed. Het komt vaak door een beschadiging aan het hart. Het hart kan beschadigd zijn door een hartaanval. Maar ook door hoge bloeddruk of nierproblemen.
Meer over hartklachten
Bij de Hartstichting vind je meer informatie. Hoe herken je hartproblemen en wat doe je dan?
Veel andere aandoeningen bij diabetes type 1 hebben te maken met bloedvaten. Soms krijgen mensen hierdoor bijvoorbeeld ook klachten met hun gehoor. Ze horen minder goed. Dit is niet alleen vervelend in hun dagelijks leven. Mensen die slecht horen, voelen zich vaak ook eenzaam of depressief. > Bekijk hier wat je kunt doen bij psychische klachten en diabetes
Meer over oren en diabetes
Meer informatie over diabetes en het gehoor vind je op de website van het Diabetes Fonds.
De eerste kleine schade aan bloedvaten kan al vroeg beginnen. Waarschijnlijk al in de eerste 10-20 jaar dat je diabetes hebt. Diabetes type 1 ontstaat vaak al bij kinderen en tieners. Dus er is dan meer kans dat er problemen komen op gemiddeld jonge leeftijd. Je merkt beginnende schade zelf nog niet. Je wordt hier ook niet standaard op onderzocht. Artsen weten dit omdat ze met speciale apparaten onderzoek hebben gedaan bij mensen met diabetes type 1.
Behandeling en zelf doen
Artsen schrijven medicijnen voor. Bijvoorbeeld tegen hoge bloeddruk en trombose, en om het cholesterol in je bloed te verlagen. Ook kun je geopereerd worden aan je hart en bloedvaten. Maar het is beter om de problemen voor te zijn. Wat kun je zelf doen:
niet meer dan 4 kopjes koffie per dag (liefst gefilterde koffie want dat is beter voor je cholesterol)
laat bloeddruk en cholesterol ieder jaar controleren
probeer te stoppen met roken
Wat is het risico van een te hoog cholesterol bij diabetes?
Bij diabetes raken cholesterolwaarden vaak uit balans. Vooral het 'slechte' LDL-cholesterol kan dan te hoog worden. Dit zorgt ervoor dat vetdeeltjes zich sneller vastzetten aan de wanden van de bloedvaten. Zo ontstaat aderverkalking en neemt de kans op hart- en vaatziekten toe. Het 'goede' HDL-cholesterol kan juist helpen om vet weg te halen uit de bloedvaten. Bij diabetes hebben mensen vaak te weinig HDL-cholesterol. Daarom is het belangrijk om cholesterolwaarden regelmatig te controleren. Een te hoog cholesterol kan lager worden met leefstijl en soms ook medicijnen.
Wat is het risico van een te hoge bloeddruk bij diabetes?
Als je diabetes hebt, is het extra belangrijk om je bloeddruk goed te controleren. Hoge bloeddruk samen met diabetes maakt de kans groter op problemen met het hart, de nieren en de ogen. Bij mensen zonder diabetes is een normale bloeddrukwaarde ongeveer 120/80 mmHg. De bovendruk (het eerste getal) laat zien hoe hoog de druk is als je hart pompt. De onderdruk (het tweede getal) geeft aan hoe hoog de druk is als je hart rust.
Bij diabetes is het advies vaak een wat lagere bloeddrukwaarde, omdat een hoge bloeddruk sneller schade kan geven dan bij mensen zonder diabetes. Een te lage bloeddruk is ook niet goed. Dit kan juist klachten geven zoals duizelig zijn of flauwvallen. Daarom is het belangrijk om je bloeddruk regelmatig te meten.
Webinar terugkijken: Risico op hartfalen
Heb je diabetes type 1 of type 2, dan heb je meer kans op hart- en vaatziekten. Hoge bloedglucosewaarden, hoge bloeddruk en een hoog cholesterol zorgen ervoor dat bloedvaten snel verkalken. De bloedvaten versmallen, waardoor het bloed moeilijker stroomt. In dit webinar nemen een internist, een cardioloog en een leefstijlcoach je mee in dit onderwerp.
Terugkijk webinar: Hoge bloeddruk, wat is het en wat kun doen?
Prof. dr. Marcel Levi vertelt tijdens dit webinar over hoge bloeddruk bij diabetes (of een nieraandoening). Prof. dr. Levi is internist, wetenschapper en columnist. Tijdens dit webinar bespreken we wat hoge bloeddruk is, wat de oorzaken en gevolgen zijn van een hoge bloeddruk en wat kan helpen om je bloeddruk te verlagen.
Deze aanbevelingen zijn gemaakt met kunstmatige intelligentie (AI) op basis van de inhoud van deze pagina. Toch kan het gebeuren dat sommige aanbevelingen minder goed aansluiten.
Diabetes.nl gebruikt verschillende soorten cookies
Functionele cookies, zodat de website goed werkt. Analytische cookies, om inzicht te krijgen in de werking en het effect van de website. Content cookies, om te zorgen dat je video’s van Vimeo kunt afspelen. De analytische en content cookies hebben we privacyvriendelijk ingesteld en gebruiken we daarom altijd. Daarnaast gebruiken we met jouw toestemming marketing cookies om te meten hoe effectief onze social mediacampagnes zijn. Als je een account bij ons hebt, gebruiken we hier nooit jouw profielgegevens voor. Meer informatie