Met deze getallen van je glucosesensor kun je meer dan je denkt

‘Een klassieker’, noemt Meijer het HbA1c. ‘Deze waarde wordt al best lang gebruikt. En het HbA1c is belangrijk, omdat het samenhangt met het risico op complicaties bij diabetes type 1. Hoe hoger het HbA1c, hoe groter de kans op complicaties.’

De Time in Range is nieuwer en meet je met een glucosesensor. ‘Het zegt iets over de tijd dat de bloedglucose binnen streefwaarden zit. Bij diabetes type 1 is het streven dat de bloedglucose ten minste 70% van de tijd tussen de 3,9 en 10 mmol/l is. Helaas is het niet altijd makkelijk om dit te halen.’

Nadelen van HbA1c en Time in Range 

Het HbA1c en de Time in Range zeggen niet alles over de bloedglucose. ‘Het HbA1c is een gemiddelde. Hierbij weet je niet of je veel pieken en dalen in je bloedglucose hebt.' De Time in Range geeft meer informatie. ‘Je weet hoeveel tijd iemand onder, binnen of boven de streefwaarden zit. Maar je weet niet hoe veel te hoog of te laag de bloedglucose is. En of de bloedglucose veel schommelt tussen hoog en laag.’

Schommelingen in de bloedglucose meten

Maar schommelingen in de bloedglucose zijn wel belangrijk. ‘Uit onderzoek weten we dat mensen met grotere schommelingen, vaak meer ontstekingseiwitten in hun bloed hebben’, legt Meijer uit. Dit zijn stoffen die je risico op problemen met het hart en de bloedvaten kunnen voorspellen. ‘Daarnaast laat onderzoek zien dat mensen met grotere schommelingen vaak ook meer oogschade of nierschade hebben.’

Wat is glucosevariabiliteit en hoe bekijk je die? 

Schommelende bloedglucosewaarden kun je meten. Dit heet ook wel: glucosevariabiliteit. Hiervoor gebruik je de standaarddeviatie of standaardafwijking. Meijer: 'Hierbij kijk je naar alle losse bloedglucosewaarden. Deze vergelijk je met je gemiddelde bloedglucose. Daar komt een percentage uit dat zegt hoeveel je bloedglucose over het algemeen afwijkt van je gemiddelde bloedglucose.’

> Lees meer over schommelingen in je bloedglucose meten.

Je hoeft dit niet zelf uit te rekenen. Bij de meeste glucosesensoren zie je de standaardafwijking in het rapport met glucosegegevens. ‘Maar veel mensen kijken hier niet naar’, weet Meijer. ‘Dit is ook niet erg. Het belangrijkste blijven het HbA1c en de Time in Range. Dit zijn de belangrijkste gegevens om de kans op complicaties zo klein mogelijk te maken.’ 

Glucosegegevens bij diabetes type 1 bekijken

Volgens Meijer kan het wel handig zijn om naar de glucosevariabiliteit en andere gegevens te kijken. ‘Praat er eens met je internist of diabetesverpleegkundige over. Vraag wat de gegevens voor jou betekenen.’ Dit kan meer grip geven op je diabetes als je dit wil. ‘Begrijp je wat bepaalde cijfers betekenen? Dan kun je betere doelen stellen voor jezelf. En een beter plan maken om die doelen te halen.’

Glucosegegevens kunnen te veel zijn 

Maar mensen moeten zich niet gek laten maken door alle gegevens. ‘Glucosesensoren geven zoveel informatie. Soms is het gewoon te veel’, zegt Meijer. ‘Niet iedereen heeft evenveel zin om hiermee bezig te zijn. Dat hoeft ook niet. Ook als je zelf bijna niet naar de gegevens kijkt, geeft het je zorgverleners veel extra informatie. Hiermee kunnen ze je beter helpen bij de behandeling van je diabetes.’

VARILOOP-studie onderzoekt link tussen schommelingen en complicaties 

Worden ontstekingswaarden in het bloed lager als de bloedglucose minder schommelt? Dit onderzoekt Meijer met collega Tijmen van der Ent in de VARILOOP-studie. Voor dit onderzoek zoeken zij nog deelnemers. Deelnemers krijgen (tijdelijk) een hybrid closed loop-systeem.

Er zijn een aantal voorwaarden om mee te doen:

• je moet diabetes type 1 hebben
• je moet tussen de 16 en 65 jaar oud zijn
• je moet een glucosesensor gebruiken
• je mag geen hybrid closed loop gebruiken

Wil je meedoen aan dit onderzoek? Mail dan naar drs. Tijmen van der Ent: tijmen.vanderent@radboudumc.nl.

> Het Diabetes Fonds investeert in dit onderzoek. Op diabetesfonds.nl lees je meer over het onderzoek naar een schommelende bloedglucose en ontstekingen.

Beeld: Dragana Gordic, Shutterstock