Van vervetting van de lever merk je niets, maar het kan wel gevaarlijk zijn

Wat is leververvetting?

‘De lever doet van alles voor je lichaam. Een van de belangrijkste taken is het omzetten van vetten. Als er te veel vet en glucose is, slaat de lever dit op. Dat noemen we leververvetting. Het is eigenlijk de eerste fase van een ongezonde lever. Als iemand al langer levervetting heeft, kan dit zorgen voor leverontsteking. En uiteindelijk voor schade in de lever, zoals leverfibrose. Hierbij ontstaat littekenweefsel in de lever, waardoor de lever minder goed kan werken. In het ergste geval krijgt iemand hierdoor leverfalen of leverkanker.’ Het positieve nieuws? Je kunt er zelf veel tegen doen.

> Lees meteen meer: Wat kun je doen om problemen met je lever tegen te gaan?

Waarom hebben mensen met diabetes type 2 vaker een vette lever?

‘Wetenschappers begrijpen nog niet precies hoe leververvetting ontstaat. Wel is duidelijk dat het te maken heeft met insulineresistentie. Hierbij wordt je lichaam minder gevoelig voor het hormoon insuline. En kun je diabetes type 2 krijgen. Het is nog niet duidelijk in welke volgorde dit gaat. Gaat het niet goed in de lever, omdat iemand minder gevoelig is voor insuline? Of wordt iemand minder gevoelig voor insuline, omdat er iets misgaat in de lever?

Ook een hoog cholesterol, een hoge bloeddruk en overgewicht hebben invloed op hoe gezond de lever is. Mensen met diabetes type 2 hebben hier vaker last van.

Wat kun je merken van leververvetting?

‘Eigenlijk niets. Leververvetting geeft meestal geen klachten. Er is ook nog geen snelle manier om de gezondheid van de lever te controleren. Lange tijd deden artsen dit met een biopt. Hierbij wordt met een kleine operatie een klein hapje uit de lever genomen. Nu wordt de lever ook op andere manieren gecontroleerd. Bijvoorbeeld met een fibroscan. Dit is een soort echo-apparaat. Hiermee kunnen we zien hoe stijf de lever is. Dit is een manier om leverfibrose te bepalen. Ook zien we met een fibroscan hoeveel vet er in de lever zit.

Mensen merken leverproblemen nu vaak pas als het te laat is en de lever al grote schade heeft. Of als er al kanker in de lever zit. Daarom doen we de laatste jaren veel onderzoek naar vervetting van de lever. We willen beter kunnen bepalen of iemand dit heeft. En voorkomen dat leververvetting uiteindelijk onomkeerbare leverschade of leverkanker wordt.

Wat kun je doen om problemen met je lever tegen te gaan? 

‘Het belangrijkste is: afvallen als je te zwaar bent. Door onderzoek weten we dat als mensen 5 tot 7 procent gewicht verliezen, leververvetting al een stuk minder wordt. En door 10 procent gewicht te verliezen, kun je zelfs littekens in de lever verminderen.’

Een voorbeeld. Weeg je 80 kilo? Dan helpt het dus al om zo'n 4 tot 6 kilo af te vallen. En als je ongeveer 8 kilo gewicht verliest, zou je leverfibrose tegen kunnen gaan. 

Ook meer bewegen, geen alcohol drinken en gezond eten zijn belangrijk. Vooral het mediterraan eetpatroon is goed voor de lever. Hierbij eet je veel onverzadigde vetten. Deze gaan ontstekingen in je lichaam tegen en halen ongezonde vetten uit de lever. 'Ook zitten in het mediterraan eetpatroon veel vezels. Die zijn belangrijk om cholesterol te verwerken. Hierdoor wordt het slechte cholesterol in je bloed lager. Dit is gezond.'

> Lees meer over leefstijl en voeding

Je doet op dit moment met de MEDFAST-studie onderzoek naar afvallen en leverproblemen. Wat onderzoek je precies? 

‘We weten dat afvallen helpt om problemen met de lever te verminderen. In de MEDFAST-studie in het Franciscus Gasthuis in Rotterdam onderzoeken we of het uitmaakt hoe je afvalt. De helft van de deelnemers krijgt 6 maanden het medicijn naltrexon/bupropion om af te vallen. Dit onderdrukt je eetlust.

De andere helft volgt 6 maanden een mediterraan dieet met intermittent fasting. Dit betekent dat ze alleen eten tussen 8.00 uur 's ochtends en 18.00 uur 's avonds. Door deze groepen te vergelijken, kunnen we bepalen welke methode het beste werkt voor de lever. Voeding of medicijnen? En hoe we problemen met de lever het beste kunnen voorkomen of behandelen.’

Meedoen aan de MEDFAST-studie 

Je kunt nog meedoen aan de MEDFAST-studie. Hier zijn wel regels voor:

• Je bent tussen de 18 en 75 jaar oud.
• Je hebt diabetes type 2, een hoge bloeddruk, hoog cholesterol of overgewicht. Dit betekent een BMI van 27 of hoger.
• Je hebt leverfibrose. Dit hoef je niet zelf te weten. Je lever wordt na aanmelding onderzocht met een speciale scan.
• Je wilt werken aan je gezondheid.

Heb je vragen over het onderzoek? Mail dan naar Carmen Dietvorst via c.dietvorst@franciscus.nl.

Beeld: sasirin pamai, Shutterstock