De lever is belangrijk bij veel processen in je lichaam. Krijg je te veel vet en glucose (= suiker) binnen? Dan slaat de lever dit op en kan die overbelast raken. Dit heet leververvetting. Het gebeurt vaker bij mensen met diabetes type 2. We stellen 5 vragen over leververvetting aan diëtist-onderzoeker Carmen Dietvorst. Ze doet onderzoek naar de gezondheid van de lever bij diabetes type 2.
‘De lever doet van alles voor je lichaam. Een van de belangrijkste taken is het omzetten van vetten. Als er te veel vet en glucose is, slaat de lever dit op. Dat noemen we leververvetting. Het is eigenlijk de eerste fase van een ongezonde lever. Als iemand al langer levervetting heeft, kan dit zorgen voor leverontsteking. En uiteindelijk voor schade in de lever, zoals leverfibrose. Hierbij ontstaat littekenweefsel in de lever, waardoor de lever minder goed kan werken. In het ergste geval krijgt iemand hierdoor leverfalen of leverkanker.’ Het positieve nieuws? Je kunt er zelf veel tegen doen.
> Lees meteen meer: Wat kun je doen om problemen met je lever tegen te gaan?
‘Wetenschappers begrijpen nog niet precies hoe leververvetting ontstaat. Wel is duidelijk dat het te maken heeft met insulineresistentie. Hierbij wordt je lichaam minder gevoelig voor het hormoon insuline. En kun je diabetes type 2 krijgen. Het is nog niet duidelijk in welke volgorde dit gaat. Gaat het niet goed in de lever, omdat iemand minder gevoelig is voor insuline? Of wordt iemand minder gevoelig voor insuline, omdat er iets misgaat in de lever?
Ook een hoog cholesterol, een hoge bloeddruk en overgewicht hebben invloed op hoe gezond de lever is. Mensen met diabetes type 2 hebben hier vaker last van.
‘Eigenlijk niets. Leververvetting geeft meestal geen klachten. Er is ook nog geen snelle manier om de gezondheid van de lever te controleren. Lange tijd deden artsen dit met een biopt. Hierbij wordt met een kleine operatie een klein hapje uit de lever genomen. Nu wordt de lever ook op andere manieren gecontroleerd. Bijvoorbeeld met een fibroscan. Dit is een soort echo-apparaat. Hiermee kunnen we zien hoe stijf de lever is. Dit is een manier om leverfibrose te bepalen. Ook zien we met een fibroscan hoeveel vet er in de lever zit.
Mensen merken leverproblemen nu vaak pas als het te laat is en de lever al grote schade heeft. Of als er al kanker in de lever zit. Daarom doen we de laatste jaren veel onderzoek naar vervetting van de lever. We willen beter kunnen bepalen of iemand dit heeft. En voorkomen dat leververvetting uiteindelijk onomkeerbare leverschade of leverkanker wordt.
‘Het belangrijkste is: afvallen als je te zwaar bent. Door onderzoek weten we dat als mensen 5 tot 7 procent gewicht verliezen, leververvetting al een stuk minder wordt. En door 10 procent gewicht te verliezen, kun je zelfs littekens in de lever verminderen.’
Een voorbeeld. Weeg je 80 kilo en ben je te zwaar? Dan helpt het dus al om zo'n 4 tot 6 kilo af te vallen. En als je ongeveer 8 kilo gewicht verliest, zou je leverfibrose tegen kunnen gaan.
Ook meer bewegen, geen alcohol drinken en gezond eten zijn belangrijk. Vooral het mediterraan eetpatroon is goed voor de lever. Hierbij eet je veel onverzadigde vetten. Deze gaan ontstekingen in je lichaam tegen en halen ongezonde vetten uit de lever. 'Ook zitten in het mediterraan eetpatroon veel vezels. Die zijn belangrijk om cholesterol te verwerken. Hierdoor wordt het slechte cholesterol in je bloed lager. Dit is gezond.'
> Lees meer over leefstijl en voeding
Je hebt diabetes type 2, en je wil graag gezonder leven. Maar wat is eigenlijk een gezonde leefstijl? Waar begin je, en hoe maak je het haalbaar voor jezelf? Onze serie e-mails over leefstijl helpt je op weg. Met uitleg, verhalen en tips.
Meld je gratis aan voor de serie mails over leefstijl‘We weten dat afvallen helpt om problemen met de lever te verminderen. In de MEDFAST-studie in het Franciscus Gasthuis in Rotterdam onderzoeken we of het uitmaakt hoe je afvalt. De helft van de deelnemers krijgt 6 maanden het medicijn naltrexon/bupropion om af te vallen. Dit onderdrukt je eetlust.
De andere helft volgt 6 maanden een mediterraan dieet met intermittent fasting. Dit betekent dat ze alleen eten tussen 8.00 uur 's ochtends en 18.00 uur 's avonds. Door deze groepen te vergelijken, kunnen we bepalen welke methode het beste werkt voor de lever. Voeding of medicijnen? En hoe we problemen met de lever het beste kunnen voorkomen of behandelen.’
Je kunt nog meedoen aan de MEDFAST-studie. Hier zijn wel regels voor:
Heb je vragen over het onderzoek? Mail dan naar Carmen Dietvorst via c.dietvorst@franciscus.nl.
Beeld: sasirin pamai, Shutterstock
Wil je meedoen aan de MEDFAST-studie? Meld je aan via dit online formulier.
AanmeldenDeel je verhaal, stel een vraag of kom in contact met anderen. Nog geen account op diabetes.nl? Maak dit gratis aan in 1 minuut! We delen je gegevens met niemand.
Maak een gratis account aan
Seks kan anders worden als je diabetes hebt. Wat moet je weten over diabetes, seksualiteit en intimiteit? En wat kun je doen aan seksuele problemen door diabetes? We vragen het aan arts-seksuoloog en onderzoeker Cobi Reisman.
In de alvleesklier wordt niet alleen insuline gemaakt. De bètacellen maken ook het hormoon amyline. Er gebeurt veel onderzoek naar medicijnen die werken zoals amyline. Dat werd ook duidelijk op het EASD-congres in Milaan. Nieuwe medicijnen die werken zoals amyline kunnen belangrijk worden in de behandeling voor mensen met diabetes en overgewicht. Wat moet je weten?
Dit er te weinig insuline in je lichaam? Dan kun je ketonen krijgen. Deze meet je met een ketonenmeter. Een bedrijf heeft nu een nieuwe sensor gemaakt die de glucosewaarde en hoeveelheid ketonen allebei kan meten.
Door diabetes kun je ook andere lichamelijke problemen krijgen. Zoals oogproblemen of schade aan de nieren. En misschien minder bekend: diabetes kan ook invloed hebben op je hersenen. Wetenschappers vertelden over diabetes en de hersenen tijdens het grote EASD-congres. Internist-vasculair geneeskundige Thomas van Sloten was er ook bij en beantwoordt 5 vragen over diabetes en de hersenen.