Wist jij dat er meer soorten diabetes bestaan dan type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes? Minder mensen hebben deze andere soorten diabetes. Daarom worden ze ook wel zeldzaam of atypisch genoemd. Internist-endocrinoloog Mariëlle Schroijen noemt het liever: diabetes type anders. We stellen haar 4 vragen over deze minder bekende soorten diabetes.
‘De meeste mensen kennen diabetes type 1, diabetes type 2 en zwangerschapsdiabetes. Maar daarnaast heb je ook diabetes type 3c of CFRD. En erfelijke diabetes, zoals meerdere typen MODY en MIDD. We weten door onderzoek dat 5 tot 11 procent van de mensen met diabetes zo'n andere soort heeft. Maar dit kan sterk wisselen per groep mensen die je bekijkt.
Al deze soorten diabetes hebben een verschillende oorzaak. Het proces in het lichaam is anders. En het verloop van de ziekte vaak ook. En eigenlijk het belangrijkste: de soort diabetes bepaalt welke behandeling iemand nodig heeft.’
> Lees meer over andere typen diabetes.
‘Laten we MODY 2 als voorbeeld nemen. MODY is een erfelijke vorm van diabetes. MODY 2 ontstaat door een verandering in het GCK-gen. Hierbij geeft de alvleesklier te laat insuline af, pas als de glucosewaarde iets hoger is. Maar mensen met MODY 2 hebben nooit echt heel hoge waarden en meestal geen behandeling nodig.
Het is wel belangrijk dat deze groep gezond leeft, omdat ze ook diabetes type 2 kunnen krijgen. En dat ze extra controles krijgen tijdens een zwangerschap, omdat het kind te groot kan worden en behandeling dan soms wel nodig is.
Maar er zijn ook mensen met een soort MODY die meer lijkt op diabetes type 1. Zoals MODY 5, waarbij mensen meestal wel insuline nodig hebben. Daar moet je op tijd mee beginnen om erge problemen of andere aandoeningen door diabetes te voorkomen.’
> Bekijk alles over MODY.
Door toeval ontdekte Stefanie dat ze geen diabetes type 1 heeft, maar MODY. Haar leven is hierdoor veranderd. Ze gebruikt bijvoorbeeld tabletten en hoeft niet meer te spuiten.
Bekijk het verhaal van Stefanie op diabetesfonds.nlDennis kreeg al jong diabetes. Diabetes type 2, dacht iedereen. Maar later bleek dat Dennis MODY heeft. Hij krijgt nu een betere behandeling.
Bekijk het verhaal van Dennis op diabetesfonds.nl‘Er is niet 1 speciaal kenmerk dat zegt: dit is diabetes type anders. Het is een combinatie van verschillende kenmerken. En het verschilt per situatie. Bijvoorbeeld iemand met de diagnose diabetes type 2 die nog jong is, geen overgewicht heeft en waarbij meerdere mensen in de familie diabetes hebben. Dat zijn rode vlaggen, waarbij je kunt denken: klopt dit beeld wel?
Daarnaast is er soms informatie uit de wetenschap die je kan laten twijfelen aan een diagnose. Zo weten we bijvoorbeeld dat mensen uit een aantal landen in Afrika minder vaak antistoffen hebben, terwijl ze wel alle kenmerken van diabetes type 1 hebben. Antistoffen zijn afweerstoffen die je kunt meten in het bloed. Als je dit weet, kun je er als zorgverlener op letten dat mensen diabetes type 1 kunnen hebben zonder antistoffen.’
Hoe herken je diabetes type anders? Lees meer over:
Vormen van erfelijke diabetes zijn MODY, neonatale diabetes en MIDD. Hoe herken je deze soorten diabetes?
Doe de quiz op diabetesfonds.nl‘Allereerst is het belangrijk om uit te leggen waarom je twijfelt. Heb je iets gelezen? Vraag of dat voor jou van toepassing kan zijn. Geef je zorgverlener ook informatie over je situatie. Welke kenmerken van jezelf, laten je twijfelen over je diagnose? Je kunt je zorgverlener ook meer uitleg vragen over wat de basis is van je diagnose.
Zeker vlak na je diagnose krijg je soms veel informatie. Dan raakt de onderbouwing een beetje ondergesneeuwd. Weet dat je je zorgverlener hier altijd later nog naar mag vragen.’
Lees ook: 8x andere soorten diabetes en waarom ze belangrijk zijn.
Beeld: Halfpoint, Shutterstock
Denk je dat je misschien erfelijke diabetes hebt? Praat erover met je dokter. Het Diabetes Fonds heeft tips, en een speciale brief met uitleg voor zorgverleners.
Ontvang tips en de brief via diabetesfonds.nlDit zijn de laatste gesprekken over andere typen diabetes
Een groep experts heeft een interactieve poster (Differentiaal Diagnose Diabetes) en flowchart ontwikkeld die zorgverleners helpt om de juiste diagnose te bepalen. Schroijen is 1 van de experts die hieraan meewerkte. Ze vertelt erover: ‘Als zorgverlener moet je in het schema nog steeds zelf de afslag naar links of rechts maken. Je kunt een diagnose nou eenmaal niet helemaal platslaan. Maar de flowchart helpt wel om het proces van de diagnose te structureren. En we zijn ondertussen bezig om het schema te verbeteren, onder andere met geld van het Diabetes Fonds. We willen dat zorgverleners het nog makkelijker kunnen gebruiken.’
De Differentiaal Diagnose Diabetes is te bekijken op de website van de Diabetesfederatie. Hierin staat ook uitleg bij de verschillende typen diabetes voor zorgverleners.
Bekijk meer op diabetesfederatie.nlIn de flowchart zie je als zorgverlener eenvoudig welke stappen je kunt zetten bij het stellen van de diagnose diabetes.
Bekijk meer op diabetesfederatie.nl
MODY 3 is een erfelijke vorm van diabetes. Mensen met MODY 3 kunnen in het begin hun bloedglucose vaak in evenwicht houden met gezond eten en genoeg bewegen. Wetenschappers onderzochten nu of SGLT2-remmers ook helpen bij MODY 3.
Verschillende soorten diabetes hebben ook verschillende oorzaken. Wist je dat sommige mensen diabetes krijgen door ondervoeding? Dit heet sinds kort diabetes type 5.