Betere bloedglucose door behandeling van de twaalfvingerige darm? (+ doe mee)

Hoe is het idee ontstaan dat de darm belangrijk is bij diabetes type 2? 

Rubingh: ‘De twaalfvingerige darm is het eerste deel van de dunne darm na de maag. Bij mensen met diabetes type 2 die een maagverkleining kregen, zagen onderzoekers dat de bloedglucose al kort na de operatie veel beter was. Dit gebeurde al voordat mensen gewicht kwijtraakten. Zo ontstond het idee dat de twaalfvingerige darm invloed heeft op de bloedglucose.’

Van den Hoek: ‘Er zijn al meerdere onderzoeken gedaan naar de behandeling van het slijmvlies in de twaalfvingerige darm. De resultaten laten zien dat deze behandeling veilig is en dat het kan werken. Maar om zeker te weten dat de behandeling beter werkt dan geen behandeling, is het belangrijk om 2 groepen met elkaar te vergelijken. Dit doen we in de REMIND-studie. De ene groep krijgt in deze studie gelijk de echte behandeling. De andere groep krijgt eerst een neppe behandeling.

Ook nemen we tijdens de behandeling kleine hapjes van het weefsel van de twaalfvingerige darm. Hiermee kunnen we meer inzicht krijgen in wat er precies gebeurt in het slijmvlies bij diabetes type 2 voor en na de behandeling.' 

Waarom is dit onderzoek belangrijk? 

Rubingh: ‘Dit onderzoek kan in de toekomst mogelijk een behandeling worden voor mensen met diabetes type 2. Veel mensen die meedoen, vinden dit belangrijk. Ook zodat het andere mensen met diabetes type 2 kan helpen. En als de behandeling goed werkt, hebben mensen misschien minder snel nieuwe medicijnen nodig. Of hoeven ze minder snel insuline te gebruiken.’

Van den Hoek: ‘Als arts-onderzoekers hebben we echt de tijd voor mensen. Wat we veel horen is dat mensen het heel leerzaam vinden om mee te doen. Ze krijgen meer inzicht in hun diabetes. Bijvoorbeeld omdat ze een glucosesensor krijgen.'

Wat gebeurt er tijdens behandeling van de twaalfvingerige darm? 

Rubingh: ‘Mensen worden voor deze behandeling in een diepe slaap gebracht. Daarna gaat er via de mond, slokdarm en maag een slangetje naar de twaalfvingerige darm. In de darm blazen we een kleine ballon met heet water op. Deze halen we langs de wand van de darm. Hierdoor verdwijnt een groot deel van het slijmvlies.

We denken dat het slijmvlies bij mensen met diabetes type 2 aangetast is. Na de behandeling groeit er nieuw slijmvlies terug. We denken dat dit een positieve invloed heeft op de bloedglucose. En omdat er dus al veel onderzoek gedaan is naar deze behandeling, weten we dat het veilig is.’ 

Wat gebeurt er als mensen zich aanmelden voor de REMIND-studie? 

Update juli 2026: de onderzoekers zoeken geen deelnemers meer.

Lambert: ‘Na aanmelding sturen we mensen informatie over het onderzoek. Vaak bellen we ook alvast om wat uitleg te geven. Daarna komen mensen langs voor een eerste gesprek en onderzoek om te kijken of ze echt mee kunnen doen. We testen onder andere het HbA1c. Als mensen mee kunnen doen, testen we 4 weken na het eerste gesprek en onderzoek nog een keer het HbA1c. Het is belangrijk dat het HbA1c in deze periode ongeveer gelijk is gebleven.

Daarna volgt een dag met verschillende onderzoeken. Dit noemen we de 0-meting. De volgende keer dat ze in het ziekenhuis langskomen is de eerste behandeldag. Dan krijgen mensen de echte of een neppe behandeling. Ze weten dit zelf niet. Na de behandeling mogen mensen weer naar huis. De weken erna bellen we regelmatig. Ook komen mensen een paar keer naar het ziekenhuis.

Na een half jaar komen mensen terug voor de tweede behandeldag. Dan horen ze of ze de echte of neppe behandeling hebben gehad. De mensen die de echte behandeling hebben gehad, krijgen een 2e behandeling. De andere groep krijgt dan de eerste, echte behandeling. Ook na deze behandeldag bellen we regelmatig en hebben mensen meerdere afspraken in het ziekenhuis.’

Wie kan meedoen aan de REMIND-studie? 

Er zijn belangrijke voorwaarden om mee te doen aan de REMIND-studie:

• Deelnemers moeten tussen de 18 en 75 jaar zijn.
• Deelnemers moeten ten minste 2 diabetesmedicijnen gebruiken. Maar ze mogen geen insuline gebruiken of ooit gebruikt hebben.
• Het HbA1c moet tussen de 54 en 86 mmol/mol zijn. In oude waardes is dit een HbA1c tussen de 7,1 en 10,0.
• Het BMI van mensen moet iets hoger zijn. Tussen de 24 en 42. 

Van den Hoek: ‘Een verwijzing van een zorgverlener is niet nodig. Mensen kunnen zich gewoon aanmelden. We hebben wel wat medische gegevens nodig. Die kunnen mensen vaak makkelijk opvragen, bijvoorbeeld bij de assistente van de huisarts. Als mensen twijfelen, mogen ze ons mailen of bellen. We nemen graag de tijd om uitleg te geven.

Meedoen aan dit onderzoek is veilig. Mensen mogen na de behandeling weer naar huis. Ze hebben soms wel wat buikpijn of problemen met de ontlasting na de behandeling. En ze krijgen een aangepast dieet na behandeling. Ze beginnen met vloeibaar voedsel en bouwen in 2 weken weer op naar vast voedsel.'

Lees ook: Behandeling van de twaalfvingerige darm (REMIND studie). 

Meer over de REMIND studie 

Meer informatie over dit onderzoek lees je op de website van Diabetesvereniging Nederland. Of op de website onderzoekdiabetes.nl van het Amsterdam UMC.

Beeld: fizkes, Shutterstock