2,5 tot 3x meer kans op type 1 bij andere auto-immuunziekte

Bij diabetes type 1 valt het afweersysteem je eigen lichaam aan. Daarom noemen we het een auto-immuunziekte. Er zijn nog veel meer auto-immuunziekten. Denk aan coeliakie, of problemen met je schildklier. Bij al deze ziekten valt het afweersysteem opeens een deel van je lichaam aan. 

Diabetes type 1 en andere auto-immuunziekten

Wist je dat diabetes type 1 vaak samengaat met andere auto-immuunziekten? Wetenschappers keken naar de kans op diabetes type 1 bij mensen die zo’n andere auto-immuunziekte hebben. Hoe zit dit precies? Hier was nog niet veel onderzoek naar gedaan.

Onderzoek bij mensen met coeliakie en schildklierproblemen 

De wetenschappers onderzochten mensen met deze auto-immuunziekten:

• Coeliakie. Je kunt niet tegen gluten in voeding. Gluten is een stof die in granen zit, zoals tarwe.
• Schildklierproblemen. Je schildklier werkt te hard, bijvoorbeeld bij de ziekte van Graves. De schildklier maakt dan te veel hormonen. Of je schildklier werkt juist te langzaam, zoals bij de ziekte van Hashimoto. Je schildklier maakt dan te weinig hormonen.

Hoeveel van deze mensen krijgen uiteindelijk diabetes type 1? En wanneer dan? De onderzoekers bekeken dit. Ze vergeleken de gegevens met die van mensen zonder auto-immuunziekten.

Veel hoger risico op diabetes type 1

De onderzoekers zagen dat mensen met coeliakie en schildklierproblemen meer kans hebben op diabetes type 1. Het risico op type 1 was:

• 2,5x hoger bij coeliakie, dit betekent dat mensen met coeliakie 2,5x meer risico lopen op diabetes type 1
• bijna 3x hoger bij mensen bij wie de schildklier te hard werkt 
• meer dan 3x hoger bij mensen bij wie de schildklier te langzaam werkt 

Ook sneller diabetes type 1

Mensen met coeliakie of schildklierproblemen lopen dus veel meer risico op diabetes type 1, zagen de onderzoekers. Ook duurt het minder lang voordat zij diabetes type 1 krijgen. Dit gebeurde bij de deelnemers aan het onderzoek gemiddeld 2 tot 5 maanden eerder. 

Let op klachten van type 1

Heb je geen diabetes type 1, maar wel een andere auto-immuunziekte? Dan is het dus goed om te letten op mogelijke symptomen van diabetes type 1. Denk aan vaak plassen, veel drinken en moe zijn. Zo kun je op tijd beginnen met een behandeling met insuline. Je voorkomt dan ook ernstige situaties, zoals ketoacidose (= verzuring van je bloed). 

Kennis ook handig voor eerder opsporen

De kennis uit dit onderzoek is ook handig voor ander onderzoek, bijvoorbeeld naar het eerder opsporen van diabetes type 1. Nederlandse onderzoeken kijken naar de mogelijkheden hiervoor. Lees meer hierover op de website van het Diabetes Fonds.

> Heb jij een andere auto-immuunziekte, naast diabetes? Praat mee op het Trefpunt. Bekijk bijvoorbeeld dit gesprek over de auto-immuunziekte colitis ulcerosa, bij diabetes type 1.

Bron: EASD congres 2024: ‘Risk of developing type 1 diabetes in individuals with other autoimmune conditions’

Beeld: New Africa, Shutterstock