Diabetes mellitus kan op langere termijn gepaard gaan met complicaties, zoals netvlies-, nier- en zenuwschade, en hart- en vaatziekten. Dit geldt voor zowel type 1 als type 2 diabetes. Ongeveer 30 % van alle patiënten met diabetes ontwikkelt ernstige complicaties aan de nieren.

De afgelopen decennia leek het aanvankelijk mogelijk om deze nefrologische complicaties met name bij patiënten met type 1 diabetes te voorkomen door optimale diabetes regulatie en bloeddrukcontrole. Echter, door de sterke toename van het aantal patiënten met type 2 diabetes zal de komende jaren het aantal patiënten, dat voor nierfunctievervangende therapie in aanmerking komt, juist gaan toenemen. Een toenemend aantal van de dialyserende patiënten heeft diabetes. Goede preventieve zorg kan wellicht deze verwachte aanwas van patiënten verminderen. Protocollaire begeleiding van diabetes patiënten kan hier belangrijk aan bijdragen.

Het symposium was gericht op internisten en arts-assistenten met nefrologische en endocrinologische belangstelling, en op diabetesverpleegkundigen en verpleegkundigen op een dialyse of nefrologische afdeling. De theoretische achtergronden rond de pathofysiologie van diabetische nierschade en het inschatten van verminderde nierfunctie stonden centraal in het ochtendprogramma, terwijl het middagprogramma gewijd was aan de (on)mogelijkheden van eilandceltransplantatie, en aan de nieuwe richtlijnen rond diagnostiek en preventie van chronische nierinsufficiëntie, met name bij diabetes patiënten. Het programma voor verpleegkundigen liep deels parallel aan het programma voor specialisten, en besteedde daarnaast in de vorm van workshops aandacht aan verpleegkundige aspecten van diabetesproblemen op de predialyse polikliniek, aan diabetesgerelateerde problematiek bij patiënten die dialyseren en na niertransplantaties, en aan de meest optimale vormen van multidisciplinaire zorg voor deze patiënten.

Een uitgebreide samenvatting van de voordrachten en workshops werd gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Diabetologie. Exemplaren hiervan zijn te bestellen via de website www.diabetesweb.nl. Volg de link "Tijdschriften" boven aan de welkomspagina, en kies vervolgens het item "Wetenschappelijk".