Mijn collega's van het UMC St Radboud zoekt  mensen met diabetes (type 1 en 2) voor deelname aan de Nijmeegse Vierdaagse, inclusief de vijf maanden durende wandeltraining. Dit project wordt mogelijk gemaakt door het Diabetes Fonds. Hieronder vindt u wat meer informatie.

Altijd al de Nijmeegse Vierdaagse willen lopen? Geef u dan nu op voor de wandeltraining onder professionele begeleiding. Als u meedoet aan het project krijgt u het inschrijfgeld na deelname terug. Kiest u daarnaast voor het Diabetes Fonds als goed doel, dan zorgen zij bovendien voor de nodige extra’s tijdens de Vierdaagse.

Trainingsprogramma
Het UMC St. Radboud zal meewerken aan de 5 maanden durende wandeltraining. Deze training, genaamd Via Vierdaagse (www.viavierdaagse.nl), is opgesteld door de KNBLO en de organisatie van de Nijmeegse Vierdaagse. U traint onder begeleiding en neemt deel aan voorbereidende wandeltochten. De wandeltochten volbrengt u samen met andere deelnemers. Deelname aan het trainingsprogramma zal starten in februari en eindigt met het lopen van de Nijmeegse Vierdaagse van 17 tot 20 juli a.s. Tijdens het trainingsprogramma en de Nijmeegse Vierdaagse doet de Afdeling Fysiologie van het UMC St Radboud metingen om te volgen wat er gebeurt in uw lichaam.

Gezondheidstest
Tijdens het trainingsprogramma wordt u drie keer op het UMC St Radboud verwacht voor een aantal metingen van uw gezondheid en fitheid. Deze  worden uitgevoerd vóór (in maart), direct na (in juli) en 3 maanden na afloop van de training (in oktober). De drie metingen duren ieder 3.5 uur. Tijdens de Vierdaagse wordt u na afloop van iedere wandeldag verwacht op ons laboratorium vlakbij de start/finishplaats (de Wedren). U zult 10 minuten per keer kwijt zijn aan de metingen.
Meld u nu aan!
Er is in het onderzoek plaats voor 30 mensen met diabetes type 2 en 15 mensen met diabetes type 1. Het is belangrijk dat u géén hart-of vaatziekte heeft. Inschrijving gebeurt op volgorde van aanmelding. Voor meer informatie en aanmelden kunt u contact opnemen met het team van Prof. Dr Maria Hopman en Dr Dick Thijssen ( Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. of 024-3613650).
De uiterste datum van aanmelden is 8 maart. U bent dan ook automatisch ingeschreven voor de wandeltraining en de Nijmeegse Vierdaagse. Bij uw aanmelding kunt u doorgeven of u ook voor het Diabetes Fonds wilt lopen. Uiterlijk 10 maart hoort u of uw deelname aan Via vierdaagse doorgaat.

Eerder dit jaar heeft de regering een aantal bezuinigingen op de zorgverzekering bekend gemaakt; schrappen van diëtetiek uit het basispakket is daar één van. Deze maatregel moet 60 miljoen Euro besparen. Gaat dat lukken?

Eén groep van patiënten voor wie ik problemen voorzie, zijn vrouwen die zwangerschapsdiabetes krijgen. Wanneer diabetes in de zwangerschap ontstaat, dan kunnen met goede dieetmaatregelen de stijgende bloedglucose waarden vaak beteugeld worden. Door rigoreuze aanpassing van de voeding en met name spreiding van koolhydraten (in 3 hoofd- en 3 tussenmaaltijden per dag) lukt het vaak om de bloedglucose na de maaltijd onder de 7,8 mmol/l te houden. Als de bloedglucose toch regelmatig boven deze waarde komt, zal de endocrinoloog vaak beginnen met insuline behandeling. Immers, hoe hoger de bloedglucose, des te sneller groeit het kindje, en des te groter de kans op complicaties rond en na de geboorte.

De diëtist speelt dus een belangrijke rol in de voedingsadviezen en in het motiveren van zwangere vrouwen zo strak mogelijk hun dieet te volgen. Die rol is extra belangrijk, omdat zwangerschapsdiabetes nogal eens voorkomt bij vrouwen in de lagere sociale klassen. Iedereen die in de dagelijkse praktijk vrouwen met zwangerschapsdiabetes begeleidt (op mijn afdeling zien we wekelijks meerdere nieuwe patiënten met zwangerschapsdiabetes), weet hoe matig de algemene voedingsinzichten zijn, en hoe slecht onze voedingsgewoonten, ook in de zwangerschap. Het komt zelfs nog regelmatig voor dat een zwangere vrouw blijft roken.

Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen gezondheid, maar bij zwangerschapsdiabetes is op maat gesneden educatie en begeleiding essentieel. Je hoeft geen ‘rocket scientist’ te zijn om je voor te stellen wat de gevolgen zijn als dieetbegeleiding niet meer wordt vergoed, c.q. door een patiënt zelf moet worden betaald. Minder optimale of zelfs slechte dieettrouw leidt tot hogere bloedsuikers, grotere kans om in de zwangerschap insuline te moeten gaan spuiten, en slechtere zwangerschapsuitkomsten: meer zware baby’s, dus vaker een keizersnede, grotere kans op geboortetrauma en grotere kans op post-partum hypoglycemie bij het kindje.

Helaas hebben de zorgverzekeraars het er lelijk bij laten zitten als het gaat om opnemen van dieetadvisering in de aanvullende verzekeringen. Voor een overzicht: zie http://gmed.nl/?p=504

Onderzoekers van de Framingham studie hebben gekeken of het mogelijk is om aan de hand van zgn. metabole profielen ('metabolomics') het ontstaan van diabetes beter te voorspellen.

Zij bestudeerden dit in 2422 deelnemers van de Framingham Offspring Studie, die bij aanvang van het onderzoek nog geen diabetes hadden. In totaal ontwikkelden 201 van hen diabetes gedurende een periode van 12 jaar na start van de studie. In het bloed van hen werd gekeken naar de concentratie van speciale aminozuren, zowel de vertakte keten aminozuren isoleucine, leucine en valine, als de aromatische aminozuren tyrosine en phenylalanine. Voor de kenners; de techniek, die hiervoor gebruikt werd, is liquid chromatography–tandem mass spectrometrie (LC-MS).

De personen die diabetes kregen, werden vergeleken met een even grote groep van mensen, die geen diabetes kregen, maar die bij aanvang even oud waren, even zwaar waren, en dezelfde nuchtere glucose spiegel hadden. Het bleek dat de concentratie van deze aminozuren in het bloed veel hoger was in de personen, die diabetes ontwikkelden, in vergelijking met mensen die geen diabetes kregen. Een combinatie van drie van de vijf aminozuren voorspelde een 5 x grotere kans op diabetes.

De onderzoek concluderen dat 'metabolomics' onderzoek van aminozuren een nuttig hulpmiddel is in het voorspellen van diabetes, en gebruikt kan worden lang voordat de ziekte aan het licht komt.

Bron: Wang TJ, et al. Nat Med 2011;17(4):448, en DiabetesPro Online.

Er wordt veel gesproken en geschreven over glucose sensoren. De glucose sensor is slechts voor een beperkte groep mensen met type 1 diabetes een zinvolle en noodzakelijke techniek.

Een goed overzicht, alsmede een lijst met de indicatie criteria voor gebruik van de glucose sensor, vindt u op:

http://www.diabetesfederatie.nl/nieuws/vernieuwde-diabetes-behandelmethode-per-1-november-in-basisp.html

Er zijn meerdere factoren die de kans op het krijgen van diabetes vergroten, zoals het hebben van overgewicht, of wanneer één van de ouders (of beide!) diabetes heeft.

 Op de website www.kijkopdiabetes.nl kunt u testen hoe groot de kans is dat u diabetes heeft.

Op 2 december 2010 werd voor de 25e keer de prestigieuze dr. F. Gerritzen-prijs uitgereikt, en wel aan dr. Jolien de Jager uit het Academisch Medisch Centrum Maastricht.

Deze prijs heeft ten doel erkenning te verlenen aan nationale wetenschappelijke activiteiten op het gebied van diabetes mellitus. De uitreiking vond plaats tijdens de wetenschappelijke vergadering voor Diabetes Onderzoek (NVDO) in het Bilderberg hotel te Oosterbeek.
De dr. F. Gerritzen-prijs is een initiatief van sanofi-aventis en wordt jaarlijks toegekend aan een recent gepromoveerde onderzoeker die klinisch onderzoek heeft gedaan op het gebied van diabetes mellitus. De prijs bestaat uit de bronzen dr. F. Gerritzen-penning, een oorkonde en vijfduizend euro voor de winnaar en vijfhonderd euro voor de overige genomineerden.

Winnaar en genomineerden
De winnaar van de 25e Prof. dr. F. Gerritzen-prijs is dr. Jolien de Jager uit het Academisch Medisch Centrum Maastricht. Haar proefschrift, getiteld: ‘The effects of metformin on metabolism and cardiovascular disease in type 2 diabetes’, is een vervolg op de HOME studie en draagt bij tot beter inzicht bij het gebruik van metformine.
Verder waren genomineerd dr. Sanne Swinnen (AMC) met haar proefschrift: ‘A tale of two insulins - Understanding basal insulin therapy in type 2 diabetes’ en dr. Maarten Rijpert (UMCU) met zijn proefschrift: ‘A Nationwide follow-up study of children of women with Type 1 Diabetes Mellitus’.

De jury bestond uit prof. dr. C.J. Tack, internist-endocrinoloog (voorzitter), prof. dr. J.B.L. Hoekstra, internistendocrinoloog, prof. dr. F.J. Snoek, klinisch psycholoog, prof. dr. J.A. Romijn, internist-endocrinoloog en prof. dr. H.J. Bilo, intenist-nefroloog.

Het DexCom SEVEN PLUS Continue Glucose Monitor Systeem ( CGMS) is sinds een maand in Nederland leverbaar. In het Diabetescentrum van het UMCG in Groningen wordt inmiddels de eerste diabetespatiënt met behulp van deze techniek begeleid.

De fabrikant van de sensor beschouwt dit als een simpel systeem voor continue meting van de glucose spiegel. Het gaat immers om de eerste glucosesensor die 7 dagen kan worden gebruikt. Voordeel van het systeem is de ultradunne sensor, die zelfs gemakkelijk op de arm kan worden gedragen. Voor het inbrengen van de sensor moet men wat handigheid ontwikkelen, maar eenmaal goed aangeleerd, zit de sensor bijna 'als gegoten'. Het systeem is zo ontwikkeld dat u met de sensor gewoon onder de douche kunt, en er zelfs een half uurtje mee kan zwemmen.

Let op: de sensor meet de onderhuidse glucose waarde, niet rechtstreeks de glucose waarde van het bloed!

Inmiddels is de vergoeding van sensoren in de basisverzekering opgenomen. De kosten zijn echter nog hoog, tussen de 4000 en 5000 Euro per jaar. De wijze van terugbetaling van de kosten hangt af van de afspraken die een ziekenhuis met de regionale zorgverzekeraar(s) maakt. Daarnaast is er een landelijke richtlijn / protocol, waarin helder staat beschreven welke patiënten voor gebruik van de sensor in aanmerking komen. Het is van belang dat medisch specialisten goed registreren welke resultaten zij met de sensoren behalen. Niet iedere patiënt vindt het gemakkelijk met de sensor omgaan, het is immers best belastend als je continu geattendeerd wordt op je de glucose waarden. Alleen door goed onderzoek komen we verder, en kunnen we leren bij welke mensen met diabetes het beste effect van de sensor mag worden verwacht. Voor meer informatie over sensor en protocol zie www.diabetesfederatie.nl

Links de receiver, waarop men iedere minuut de glucose waarde kan uitlezen, rechts de sensor, waarvan het 'omhoogkrullende' ultradunne buisje onderhuids wordt ingebracht.

Vanaf 2 november zit de Real-Time Continue Glucose Monitoring, ofwel RT-CGM, in de basisverzekering.
Een mijlpaal voor een groep patiënten met type 1 diabetes.

De Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) en het College voor zorgverzekeringen (CVZ) hebben hierover overeenstemming bereikt. De Real-Time Continue Glucose Monitoring wordt onder gecontroleerde omstandigheden vergoed voor een aantal specifieke groepen mensen met type 1 diabetes, zoals:
Evidente hypo-unawareness
Langdurig onvoldoende glucose-regulatie
Snel keto-acidotisch ontregelen (waarbij psychosociale factoren en therapieontrouw uitgesloten)
Onverklaarbare sterk wisselende glucosewaarden
Beroepsmatig schade door wisselende bloedglucoses ((vrachtwagen)chauffeurs, artsen, verpleegkundigen)
Zwangerschapswens of zwangerschap
 
Ook zijn er een aantal aanbevelingen, zo niet 'eisen',  voor centra die RT-CGM aan hun patiënten aanbieden:
1. Ervaring met CSII-behandeling
2. Gebruik elektronische statusvoering
3. Voldoende aantallen patiënten (ervaring!)
4. Voldoende ervaring met het interpreteren van CGM
5. Adequate mogelijkheid digitaal vastleggen van gegevens
6. Software voor uitlezen device gebruiksklaar
7. 24-uurs bereikbaarheid geregistreerd internist (endocrinoloog)
8. Adequate mogelijkheden gestructureerde intervisie/supervisie
9. Psycholoog beschikbaar als onderdeel diabetesteam

RT-CGM is niet goedkoop. Continu gebruik (24 uur per dag, 7 dagen per week) kost per jaar tussen de € 4500 en € 5500. Ziekenhuizen moeten met de regionale zorgverzekeraars onderhandelen hoe de kosten worden vergoed.

Door een werkgroep van de Nederlandse Diabetes Federatie is een concept protocol ontwikkeld om de effecten van RT-CGM bij een individuele patiënte te evalueren. Aan ziekenhuizen die een patiënt met RT-CGM begeleiden, wordt ten sterkste geadviseerd dit protocol te volgen en de hierin genoemde metingen en beoordelingen uit te voeren. Alleen zo komen we te weten hoe RT-CGM zich in de praktijk van alledag gedraagt en welke resultaten de ziekenhuizen en hun patiënten met RT-CGM kunnen bereiken.

Op 23 september heeft de EMA, de Europese registratie autoriteit voor geneesmiddelen, besloten de registratie van rosiglitazon (merknaam Avandia) op te schorten. Dat betekent dat het middel niet meer verkrijgbaar zal zijn in Europa, en dus ook niet in Nederland.

Mensen met diabetes, die Avandia gebruiken, wordt geadviseerd niet acuut met het gebruik te stoppen, maar een afspraak met hun behandelend arts te maken om te bespreken hoe de overgang van Avandia naar een ander middel kan worden geregeld.

Ook combinatie preparaten, die rosiglitazon bevatten, zullen van de markt worden gehaald. Voor mensen met diabetes zijn er goede alternatieven beschikbaar om hun behandeling voort te zetten.

Genvarianten die momenteel worden geassocieerd met een verhoogd risico op type 1 diabetes kunnen hun menselijke dragers in het verleden voordelen hebben gegeven, zoals bescherming tegen infecties, zeggen onderzoekers van de Stanford University School of Medicine.

Deze genvarianten zijn er mogelijk verantwoordelijk voor dat de mens meer vatbaar is geworden voor sommige complexe ziekten, zoals diabetes. Atul Butte, hoogleraar pediatrische kanker biologie en bioinformatica deskundige, vertelt het volgende: "Alles wat we geleerd over de evolutie zou erop moeten wijzen dat we evolueren wég van het ontwikkelen van diabetes. Maar het omgekeerde is waar. Waarom zouden we een genetische variant hebben die ons gevoelig maakt voor een dodelijke aandoening? "

De onderzoekers speculeren dat een deel van de riskante genvarianten kan beschermen tegen bepaalde virussen en bacteriën, hetgeen in de vorige eeuwen met al zijn infectieziekten van voordeel was. Door bepaalde genvarianten die zorgen voor een sterk afweersysteem kun je gemakkelijker infecties overwinnen. Het is nog onduidelijk is of de voordelen uit de ziekte-geassocieerde mutaties zelf voortkomen, of van naburige genen die nauw verbonden zijn met deze mutaties. In tegenstelling tot sikkelcelanemie, een aandoening die wordt veroorzaakt door mutatie in één gen, zijn complexe ziekten zoals type 1 diabetes geassocieerd met verschillende genvarianten of single-nucleotide polymorfismen (SNPs). Sommige van deze SNP's zijn geassocieerd met een verhoogd risico van de ziekte, anderen met een verminderd risico.
Het nieuwe onderzoek toont aan dat van de meest frequente SNPs die geassocieerd zijn met type 1 diabetes, er 80 zijn die in toenemende mate voorkomen onder de bevolking. Terwijl 58 SNP's zijn geassocieerd met een verhoogd risico op type 1 diabetes, lijken slechts 22 hiertegen te beschermen. Het onderzoek werd gepubliceerd in Public Library of Science ONE.