Een van de meest veelvuldig voorkomende afwijkingen is de aantasting van het netvlies van de ogen, retinopathie genoemd. Retinopathie is een vorm van aantasting van de kleine slagadertjes en haarvaten van het oog.

In de eerste 5 jaar van de diabetes komen deze afwijkingen maar zelden voor, maar in de verdere loop van de diabetes ontwikkelt bijna iedereen met diabetes wel enige mate van retinopathie. Gelukkig zijn de afwijkingen meestal mild, en -indien nodig- tegenwoordig goed te behandelen. Toch zijn in de Westerse wereld oogafwijkingen ten gevolge van diabetes mellitus de meest voorkomende oorzaak van blindheid.

Fasen

In het eerste stadium van de netvliesafwijkingen ontstaan uitstulpingen van de bloedvaatjes, kleine bloedinkjes en lekkage van eiwit. Deze afwijkingen hebben meestal weinig invloed op het gezichtsvermogen, tenzij zij zeer dicht bij de gele vlek van het oog zitten. Deze gele vlek is het gebied, waarmee we scherp zien. In de latere fasen van retinopathie worden de afwijkingen ernstiger. Door afsluiting van haarvaatjes ontstaat zuurstofgebrek in het netvlies. Dit gebrek aan zuurstof is een prikkel om nieuwe bloedvaatjes te vormen. Deze nieuwe vaatjes zijn vaak slecht van kwaliteit, en groeien ook langs het glasvocht van het oog. Zij kunnen daar gemakkelijk bloeden. Hierdoor kunnen bloedingen in het oog en in het glasvocht ontstaan, die tot plotselinge blindheid kunnen leiden.

Behandeling

Met laserstraal behandeling kunnen gebieden van zuurstofgebrek, ernstige lekkage en vaatnieuwvorming vaak goed behandeld worden. Hierdoor neemt de kans op een ernstige bloeding, en daardoor het risico op blindheid, sterk af. Bij ernstige bloedingen in het glasvocht wordt soms het glasvocht operatief verwijderd en vervangen door een heldere vloeistof. Deze ingreep heet 'vitrectomie'.

Er zijn tot nu toe geen medicijnen, die het ontstaan of het beloop van netvliesafwijkingen kunnen beïnvloeden. Zeer belangrijk is een zo goed mogelijke instelling. De DCCT heeft aangetoond dat scherpe regulatie oogcomplicaties kan voorkomen. Roken is ongunstig, en kan het ontstaan en snel verergeren van retinopathie mede beïnvloeden. Omdat mensen met diabetes meestal geen klachten van de netvliesafwijkingen hebben, is regelmatige controle door een oogarts absoluut noodzakelijk. Meestal vindt zo'n controle 1 x per jaar plaats, soms vaker.